اما حالا شرایط تغییر کرده است. تعداد زیادی از بازیها همزمان برای چند پلتفرم منتشر میشوند، انحصاریهای ایکسباکس راه خود را به پلیاستیشن باز کردهاند و بعضی بازیهای پلیاستیشن نیز با کمی تأخیر روی کامپیوتر عرضه میشوند. در همین حال، قیمت کنسولها، بازیها و سرویسهای اشتراکی مرتب افزایش پیدا میکند.
این شرایط یک سؤال جدی را میان کاربران ردیت مطرح کرده است:
اگر تقریباً تمام بازیها دیر یا زود روی پلتفرمهای دیگر منتشر میشوند، چرا باید برای خرید نسل بعدی پلیاستیشن یا ایکسباکس هزینه کنیم؟
کنسولهای جدید دیگر حس «نسل جدید» نمیدهند
یکی از مهمترین مشکلات نسل فعلی این بود که فاصله میان بازیهای نسل هشتم و نهم آنقدر که انتظار میرفت محسوس نبود.
بسیاری از بازیهای بزرگ چند سال نخست نسل نهم همچنان برای PS4 و Xbox One منتشر شدند. حتی تعدادی از بازیهای جدید نیز بیشتر از آنکه تجربهای غیرممکن روی نسل قبل باشند، همان بازیهای قبلی با وضوح بالاتر، نرخ فریم بهتر و زمان بارگذاری کوتاهتر بودند.
البته رسیدن به نرخ ۶۰ فریم، استفاده از SSD و حذف صفحات بارگذاری پیشرفتهای مهمی بودند؛ اما برای بسیاری از گیمرها این تغییرات بهاندازه جهش از پلیاستیشن ۲ به پلیاستیشن ۳ یا از پلیاستیشن ۳ به پلیاستیشن ۴ هیجانانگیز نبودند.
اکنون نگرانی این است که نسل بعدی نیز به جای ارائه تجربهای کاملاً متفاوت، فقط بازیهای فعلی را با وضوح بیشتر، رهگیری پرتو بهتر و نرخ فریم پایدارتر اجرا کند.
اگر تفاوت اصلی نسل بعد فقط این باشد که گیمر مجبور نباشد بین حالت Performance و Quality یکی را انتخاب کند، آیا پرداخت هزینه سنگین برای یک کنسول جدید منطقی خواهد بود؟
انحصاریها دیگر قدرت گذشته را ندارند
در نسلهای گذشته، بازیهای انحصاری اصلیترین دلیل انتخاب یک کنسول بودند. برای تجربه Halo و Gears of War باید ایکسباکس میخریدید و برای بازیهایی مانند God of War، Uncharted و The Last of Us به پلیاستیشن نیاز داشتید.
اما این دیوارها بهتدریج در حال فروریختن هستند.
مایکروسافت بسیاری از بازیهای خود را علاوه بر ایکسباکس و کامپیوتر، برای کنسولهای رقیب نیز منتشر کرده است. در نتیجه، خرید ایکسباکس دیگر تنها راه دسترسی به بازیهای متعلق به این شرکت نیست. حتی انتشار Halo برای پلیاستیشن، اتفاقی که زمانی غیرممکن به نظر میرسید، بحث درباره پایان مفهوم سنتی انحصاریها را جدیتر کرده است.
سونی هنوز انحصاریهای قدرتمندی دارد، اما بسیاری از آنها پس از مدتی برای کامپیوتر منتشر میشوند. بنابراین گیمرهای صبور میتوانند بدون خرید پلیاستیشن، نسخه PC این بازیها را تجربه کنند.
در یکی از بحثهای پربازدید اخیر ردیت، کاربران دقیقاً بر سر همین موضوع اختلاف داشتند: وقتی مرز میان پلتفرمها از بین میرود، انگیزه خرید سختافزار اختصاصی آنها نیز کمتر میشود. مشاهده بحث کاربران ردیت
ایکسباکس بیش از آنکه یک کنسول باشد، به یک پلتفرم تبدیل شده است
استراتژی مایکروسافت در سالهای اخیر نشان میدهد که این شرکت الزاماً نمیخواهد تمام کاربران یک دستگاه مشخص به نام Xbox داشته باشند. هدف اصلی، حضور گیمر در اکوسیستم مایکروسافت است؛ فرقی نمیکند بازی روی کنسول، کامپیوتر، موبایل، تلویزیون یا فضای ابری اجرا شود.
این رویکرد برای کاربران مزیت بزرگی دارد. شما آزادی بیشتری برای انتخاب دستگاه خود خواهید داشت و در بعضی بازیهای پشتیبانیشده میتوانید خرید و ذخیره بازی را میان کامپیوتر و ایکسباکس به اشتراک بگذارید.
اما همین مزیت، فلسفه خرید کنسول ایکسباکس را زیر سؤال میبرد.
اگر گیمر یک کامپیوتر مناسب داشته باشد، تقریباً تمام بازیهای مایکروسافت را روی همان سیستم دریافت میکند. اگر عناوین مهم ایکسباکس برای پلیاستیشن نیز منتشر شوند، خرید یک دستگاه جداگانه فقط برای ورود به اکوسیستم Xbox دشوارتر توجیه میشود.
مایکروسافت ممکن است از این استراتژی سود ببرد، زیرا بازی و سرویس خود را به کاربران بیشتری میفروشد؛ اما موفقیت اکوسیستم Xbox الزاماً به معنای موفقیت کنسول Xbox نیست.
افزایش قیمت، جذابیت کنسولها را کمتر کرده است
یکی از مزیتهای تاریخی کنسولها، قیمت مناسب آنها در مقایسه با کامپیوترهای گیمینگ بود. کاربر با پرداخت مبلغی مشخص، دستگاهی دریافت میکرد که میتوانست چندین سال بازیهای جدید را بدون نگرانی درباره قطعات و تنظیمات اجرا کند.
این مزیت هنوز کاملاً از بین نرفته، اما ضعیفتر شده است.
قیمت سختافزار بالا رفته، بازیهای ۷۰ دلاری عادی شدهاند و نسخههای ویژه بعضی بازیها به محدوده ۱۰۰ دلار رسیدهاند. هزینه سرویسهای آنلاین و اشتراکی نیز باید به قیمت اولیه کنسول اضافه شود.
از طرف دیگر، کاربر روی کامپیوتر به فروشگاههای مختلف، تخفیفهای بیشتر، بازی آنلاین بدون اشتراک جداگانه، مادها و امکان ارتقای مرحلهای قطعات دسترسی دارد. کامپیوتر گرانتر است، اما فقط برای بازی استفاده نمیشود و محدودیتهای یک اکوسیستم بسته را نیز ندارد.
اگر کنسول نسل بعد با قیمت بسیار بالا عرضه شود، بخشی از کاربران احتمالاً ترجیح میدهند سیستم فعلی خود را نگه دارند یا مستقیماً به سراغ PC بروند.
نگرانی بزرگتر: آیا واقعاً مالک بازیهای خود هستیم؟
حرکت صنعت به سمت فروش کاملاً دیجیتال، موضوع خرید کنسولهای نسل بعدی را پیچیدهتر کرده است.
در خرید فیزیکی، کاربر میتواند دیسک را نگه دارد، به دوستش قرض بدهد یا آن را بفروشد. فروشگاههای مختلف نیز برای قیمتگذاری با یکدیگر رقابت میکنند. اما در اکوسیستم تمامدیجیتال، خرید کاربر بیشتر به دریافت مجوز استفاده شباهت دارد.
اگر یک بازی از فروشگاه حذف شود، سرورها خاموش شوند یا شرکت سازنده قوانین دسترسی را تغییر دهد، قدرت کاربر بسیار محدود خواهد بود. همچنین بدون بازار فیزیکی، خریدوفروش بازیهای دستدوم عملاً از بین میرود.
به همین دلیل، مخالفت با آینده تمامدیجیتال فقط از روی علاقه به جمعکردن دیسک نیست؛ موضوع به مالکیت، قیمتگذاری و حفظ بازیها مربوط میشود. گروههای حمایت از مصرفکننده نیز هشدار دادهاند که حذف نسخه فیزیکی، اختیار بیشتری در تعیین قیمت و مدت دسترسی کاربران به صاحبان پلتفرم میدهد. گزارش PC Gamer درباره مالکیت دیجیتال
کنسولی که دیسک نمیپذیرد و فقط به یک فروشگاه دیجیتال وابسته است، شاید از نظر ظاهری ارزانتر باشد؛ اما کاربر در بلندمدت ممکن است هزینه بیشتری برای بازیها پرداخت کند.
با وجود تمام این مشکلات، کنسول هنوز بیدلیل نیست
اینکه کنسولهای جدید با بحران هویت مواجه شدهاند، به معنی بیارزششدن کامل آنها نیست.
بزرگترین مزیت کنسول همچنان سادگی است. دستگاه را روشن میکنید، بازی را دانلود یا نصب میکنید و بدون درگیری با درایورها، تنظیمات پیچیده گرافیکی، ناسازگاری قطعات و مشکلات سیستمعامل وارد بازی میشوید.
توسعهدهندگان نیز بازی را برای تعداد محدودی سختافزار مشخص بهینه میکنند. به همین دلیل، یک کنسول با سختافزار ضعیفتر از بعضی کامپیوترها ممکن است تجربهای روانتر و باثباتتر ارائه دهد.
کنسول برای بازی روی تلویزیون، استفاده خانوادگی و گیمرهایی که نمیخواهند وارد جزئیات فنی شوند، هنوز انتخاب بسیار مناسبی است. سرویسهایی مانند Game Pass و PlayStation Plus نیز میتوانند برای افرادی که بازیهای متنوعی تجربه میکنند، ارزش اقتصادی قابلتوجهی داشته باشند.
از همه مهمتر، همه گیمرها کامپیوتر قدرتمند ندارند. برای کسی که میخواهد با یک هزینه مشخص چند سال بازیهای جدید را اجرا کند، کنسول همچنان یکی از سادهترین مسیرهای ورود به دنیای بازی است.
چه کسانی باید نسل بعدی را بخرند؟
خرید پلیاستیشن یا ایکسباکس نسل بعد احتمالاً برای این گروهها منطقی خواهد بود:
افرادی که سادگی و اجرای بدون دردسر را به امکانات گسترده PC ترجیح میدهند.
گیمرهایی که بیشتر روی تلویزیون بازی میکنند.
کسانی که دوستانشان روی یک اکوسیستم مشخص حضور دارند.
کاربرانی که از قبل کتابخانه بزرگی از بازیهای پلیاستیشن یا ایکسباکس دارند.
افرادی که به بازیهای روز اول، سرویسهای اشتراکی یا انحصاریهای مشخص علاقه دارند.
کسانی که نمیخواهند برای تهیه یک کامپیوتر گیمینگ قدرتمند هزینه کنند.
در مقابل، اگر کامپیوتر مناسبی دارید، برای انتشار بازیها روی PC صبر میکنید و انحصاری مشخصی برایتان اهمیت ندارد، احتمالاً خرید یک کنسول نسل بعد ضرورت چندانی نخواهد داشت.
نسل بعد برای موفقیت به چه چیزی نیاز دارد؟
سونی و مایکروسافت نمیتوانند کنسول جدید را فقط با شعار «گرافیک بهتر» بفروشند. برای قانعکردن کاربران، نسل بعد باید حداقل چند مزیت ملموس داشته باشد:
قیمت منطقی در مقایسه با کامپیوترهای گیمینگ
اجرای پایدار بازیها با نرخ فریم بالا
ویژگیهایی که روی نسل فعلی امکانپذیر نیستند
سازگاری کامل با بازیهای نسلهای قبلی
حفظ کتابخانه دیجیتال کاربران
حمایت از نسخههای فیزیکی و حق انتخاب مشتری
بازیهای انحصاری قدرتمند در زمان عرضه
جلوگیری از تحمیل هزینههای اضافی برای قابلیتهای پایه
بدون این موارد، تعداد زیادی از گیمرها احتمالاً همان دستگاه فعلی خود را نگه میدارند. یک بازی که روی PS5 یا Xbox Series X با کیفیت قابلقبولی اجرا میشود، باید دلیل بسیار محکمی برای مهاجرت به نسل بعد ایجاد کند.
نتیجهگیری؛ کنسولها نمردهاند، اما خریدشان دیگر بدیهی نیست
هنوز دلایل خوبی برای خرید پلیاستیشن و ایکسباکس وجود دارد؛ اما این دلایل برای همه کاربران یکسان نیستند.
کنسول همچنان ساده، نسبتاً مقرونبهصرفه و مناسب بازی در اتاق نشیمن است. بااینحال، کاهش اهمیت انحصاریها، افزایش قیمتها، گسترش نسخههای PC و حرکت به سمت مالکیت دیجیتال باعث شده خرید نسل بعد دیگر تصمیمی خودکار نباشد.
در گذشته سؤال اصلی این بود که «پلیاستیشن بخریم یا ایکسباکس؟» اما در نسل آینده ممکن است سؤال مهمتر این باشد:
اصلاً چرا باید کنسول جدیدی بخریم؟
پاسخ سونی و مایکروسافت به این سؤال، آینده بازار کنسولها را مشخص خواهد کرد. اگر نسل بعد فقط همان بازیهای قبلی را کمی زیباتر اجرا کند، بسیاری از گیمرها دلیلی برای ارتقا نخواهند دید. اما اگر قیمت مناسب، سازگاری کامل، آزادی انتخاب و تجربههایی واقعاً تازه ارائه شود، کنسول هنوز میتواند جایگاه خود را حفظ کند.